| Trong nước đã vậy, tại các thị trường nước ngoài, một số công ty nước ngoài khác đã đăng ký thương hiệu nổi tiếng của Việt Nam, dẫn đến việc các công ty Việt Nam mất quyền khai thác thương hiệu của mình trên thị trường quốc tế. | Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ. Hầu hết các nước đều đã là thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Việt Nam cũng đang ráo riết đàm phán để gia nhập tổ chức này. Mặt khác, lộ trình hội nhập AFTA bắt đầu từ năm 2003 cũng sẽ được hoàn tất vào năm 2006. Với tiến trình này, hàng hoá và đầu tư của các nước ASEAN sẽ vào Việt Nam và ngược lại. Hàng hoá lưu thông từ nước này sang nước khác, việc bảo hộ hàng hoá không chỉ gói gọn tại thị trường trong nước mà yêu cầu cấp thiết là phải mở rộng sự bảo hộ nhãn hiệu đến những vùng lãnh thổ mà mình sẽ xuất khẩu hàng hoá tới. | Bài học này nhiều DN Việt Nam đã gặp phải. Nhiều DN Việt Nam đã tạo ra và phát triển được những nhãn hiệu được thừa nhận rộng rãi trong nước và ở nhiều nước trên thế giới như ''SAGIANG'' cho bánh phồng tôm, ''TRUNG NGUYEN'' cho cà phê, ''BITI'S'' cho giày dép, ''BẾN TRE'' cho kẹo dừa, ''VINATABA'' cho thuốc lá, PetroVietnam... Các nhãn hiệu này đã được bảo hộ rất hiệu quả ở Việt Nam nhưng chủ nhân của chúng không kịp thời bảo vệ tại nước ngoài, nhất là những nước trong khu vực. Hậu quả là các nhãn hiệu đó đã bị chính những đối thủ cạnh tranh, hoặc chính những người bản xứ, nguyên là nhà phân phối sản phẩm, đứng ra đăng ký tiếm đoạt quyền đối với nhãn hiệu đó tại nước ngoài. Hậu quả là việc xuất khẩu hàng mang các nhãn hiệu trên bị đình trệ, thị phần mất, thậm chí hàng thật xuất khẩu còn bị tạm giữ hoặc tịch thu. Trong những năm gần đây, số lượng các DN Việt Nam xin đăng ký nhãn hiệu ra nước ngoài nhằm đẩy mạnh xuất khẩu, bảo vệ thị trường ngày càng tăng. Tuy nhiên, con số đó vẫn còn rất ít ỏi. Chỉ tính riêng tại thị trường Hoa Kỳ, mới chỉ có 164 nhãn hiệu có nguồn gốc Việt Nam xin đăng ký bảo hộ trong số 1,3 triệu nhãn hiệu đang được bảo hộ tại thị trường này; trong khi đó,có tới trên 9.000 nhãn hiệu của Hoa Kỳ đã đăng ký bảo hộ tại Việt Nam. Hành lang pháp lý nào cho thương hiệu Việt? Theo ông Đỗ Thắng Hải, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại, Bộ Thương mại: ''Khó khăn của DN trước hết là do chưa có được một môi trường pháp lý thông thoáng, bình đẳng, tạo điều kiện cho DN chủ động trong quá trình xây dựng thương hiệu của họ. Ví dụ, quy định trong Luật thuế thu nhập DN về mức chi cho tiếp thị, quảng cáo, khuyến mại... không được vượt quá 7% tổng chi phí hợp lý là một rào cản lớn. Bên cạnh đó, DN còn gặp nhiều khó khăn về tài chính, nạn hàng giả và vi phạm bản quyền, nguồn nhân lực, xây dựng chiến lược và cách thực hiện...'' Ông Nguyễn Minh Chí, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam thì nhận xét: ''Hành lang pháp lý cho thương hiệu Việt vừa thiếu, vừa không đồng bộ. Đơn giản nhất là khái niệm thương hiệu cũng chưa có một văn bản thống nhất. Khi có tranh chấp thương hiệu ở nước ngoài, DN gặp rất nhiều khó khăn vì chi phí tranh tụng tại nước ngoài vô cùng tốn kém''. Một vấn đề nhiều DN cũng rất bức xúc trong giai đoạn hiện nay là vấn đề bảo vệ thương hiệu trước các loại hàng giả, hàng nhái. Đây là vấn đề cần có bàn tay của cơ quan chức năng, DN không thể tự sức làm. Để xây dựng được thương hiệu, nhãn hiệu hàng hoá, DN không chỉ tốn kém tiền bạc, nhân lực mà còn cả thời gian, có khi hàng năm, có khi hàng mấy chục, mấy trăm năm. Việc sản xuất, bán hàng giả, hàng nhái mang lại cho người kinh doanh phi pháp khoản lợi nhuận khổng lồ, nhưng nếu bị bắt thì chỉ bị xử phạt hành chính 5 - 20 triệu đồng. Một nhà sản xuất chua chát nói: ''Ăn cắp một cái xe đạp cũ trị giá vài trăm ngàn đồng bị xử tù 6 tháng đến 3 năm, trong khi một cơ sở làm hàng giả, thu lợi bất chính làm chúng tôi thiệt hại hàng trăm triệu (chưa kể ảnh hưởng lớn đến uy tín) thì bị phạt vài triệu đồng. Tội gì mà họ không tái phạm''. Lời khuyên được ông Trần Việt Hùng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu Trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ đưa ra cho DN là ''Trước mắt, các DN xuất khẩu cần rà soát ngay kế hoạch hoặc chiến lược xuất khẩu trong vài ba năm tới. DN nên sử dụng lợi thế của hệ thống đăng ký quốc tế theo thoả ước Madrid, cũng không nên đăng ký tràn lan tốn kém, mà chỉ cần đăng ký bảo hộ tại những thị trường chọn lựa để xuất khẩu". Phương Thanh(VIETNAMNET) |